×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true

ویژه های خبری

true
    امروز  چهارشنبه - ۲ اسفند - ۱۴۰۲  
true
true
دومین شب تئاتر شاهین‌شهر و تجلیل از استاد اسدالله بابایی

دومین شب تئاتر شاهین‌شهر با موضوع «آیین‌ها و سوگواره‌های نمایشی»، با تجلیل از استاد اسدالله بابایی، پیشکسوت عرصه هنرهای نمایشی، در تالار شیخ بهایی برگزار شد.

در ابتدای این شب تئاتر که یکشنبه (۱۰ دی‌) در تالار شیخ بهایی شاهین‌شهر برگزار شد، منصور قربانی، رئیس دفتر تخصصی هنرهای ملی و آئینی اداره هنری سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان با اشاره به فلسفه به وجود آمدن نمایش آیینی، گفت: آیین‌ها از ابتدا در جریان زندگی انسان‌ها وجود داشته و به‌نوعی در نهاد بشری بوده و یک رخداد و رویداد نیستند. آیین‌ها برگرفته از برخی مسائل مانند ترس و امیدواری انسان است و بشر برای فرار از این ترس‌های طبیعی و غیرطبیعی و پناه‌بردن به جایی و یا برای امیدوار شدن نسبت به آینده، توسل‌هایی انجام می‌داد و در واقع به چیزی دخیل می‌بست و پناه می‌برد.

او ادامه داد: این اقدامات به مرور شکل آیین به خود گرفت و سپس برای این‌که به نظم رسیده، همگانی شود و تجمع و همبستگی ایجاد کند، در کنار هم قرار گرفت و در نهایت از ابزارهایی مانند افزودن آواز و موسیقی در کنار آن استفاده شد، تا این‌که کم‌کم شکل‌های جذاب‌تر، زیباتر و شکیل‌تری به خود گرفت و به‌صورت هنری درآمد.

قربانی درباره این موضوع که آیا این آیین‌ها از ابتدا فقط شکل سوگواره داشته‌اند یا خیر؟، توضیح داد: هدف از آیین‌ها، سوگواری نبود و به اقتضای آن اتفاق بستگی داشت. آیین‌ها گاهی ویژه سرور و گاهی در حوزه سوگواری بودند و یا حتی ترکیبی از این دو بودند، مانند هنر چاوشی‌خوانی که در هر دو زمینه بود، یا آیین‌های مربوط به دود کردن اسفند که در موارد مختلفی مانند سفر، سوگواری و یا شادی استفاده می‌شود و از ترکیب این آیین‌ها هنرهای جذاب و شکیلی منتج شد.

در ادامه دومین شب تئاتر شاهین‌شهر، بخشی از فیلم کوتاهی از اجرای تعزیه توسط هنرمندان زنده‌یاد بسیاری، پخش شد که از سوی دفتر تخصصی هنرهای ملی و آئینی اداره هنری سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان تهیه‌شده بود.

سپس منصور قربانی درباره این موضوع که تعزیه در کدام مناطق استان اصفهان رشد بیشتری داشته و دارد، بیان کرد: اصل هنر فاخر تعزیه تکامل‌یافته در عصر صفوی وجود داشت که در این دوره، رشد و ارتقا یافت. دوستان تهران اصرار دارند که تهران را خاستگاه تعزیه بدانند که ما مخالف این مسأله هستیم و به‌طور مستند اثبات می‌کنیم که خاستگاه و جایگاه اصلی تعزیه کنونی، اصفهان است؛ اما شاید بتوان بخشی از تعزیه را در دوره قاجار و به‌ویژه دوره ناصری با حضور امیرکبیر و احداث تکیه دولت به تهران نسبت داد، کما اینکه در سایر هنرها نیز چنین اتفاقی افتاد و اصفهان سال‌ها داعیه مکتب آواز و تئاتر کمدی و شعر را داشت اما تهران در برخی از هنرها این عقبه را از اصفهان گرفت.

رئیس دفتر تخصصی هنرهای ملی و آئینی شهرداری اصفهان با بیان اینکه اصفهان در تعزیه می‌تواند خاستگاه و سرآمد باشد، تأکید کرد: یکی از طلایی‌ترین نقاطی که در عرصه تعزیه گام برداشت، منطقه برخوار است. این موضوع نیز شایان‌ذکر است که زمینه‌های مختلفی در تعزیه وجود دارد که البته به‌اشتباه، مکتب تلقی می‌شوند؛ مثل زمینه تهران، قزوین و غیره که معتبرترین و شاخص‌ترین آن‌ها زمینه برخوار است.

وی ادامه داد: شبیه‌خوانی، هنری با متر و معیار و دقیق و اصولی است و اشعار و موسیقی در آن حساب‌شده است و همه‌چیز روی اصول و با حساب‌وکتاب پیش می‌رود.

این شب تئاتر با نمایش بخش کوتاهی از فیلمی مستند با موضوع آیین سقایی ادامه یافت.

سپس استاد عبدالعلی داوری، پژوهشگر و از پیشکسوتان هنر تعزیه در مخالف‌خوانی روی صحنه آمد و خطاب به مسؤولان گفت: عاجزانه خواهش می‌کنم که به داد تعزیه زمینه برخوار برسید. حیف است و احتمال دارد که چند سال دیگر بگوییم چنین تعزیه‌ای را داشتیم و دیگر نیست. ما هم آمادگی داریم که در این حوزه در خدمتتان باشیم و کار کنیم.

اما در ادامه دومین شب تئاتر شاهین‌شهر، بخشی از شبیه‌خوانی به نام «پشت خیمه» توسط استاد عبدالعلی داوری و استاد حسن علی عباسی روی صحنه سالن سینمای تالار شیخ بهایی شاهین‌شهر اجرا شد

در ادامه نیز استاد عبدالعلی داوری، پژوهشگر تعزیه گفت: حاج ولی‌الله معینی در کتاب (تعزیه‌نامه «معمار») چیزی حدود ۴۰۰ و شاید ۵۰۰ مخمس و مسدس را جمع‌آوری کرده و ۵۰۰ گفت‌وگو بین شمر و حضرت ابالفضل العباس(ع) به‌صورت مخمس و مسدس و بحر طویل و تک‌بیتی است. یعنی وقتی می‌خواهیم تعزیه را دنبال کنیم به دو سبک شعری خراسانی و عراقی می‌رسیم؛ آنجا که در تعزیه به دنبال محتوا می‌گردیم سبک عراقی را بیشتر استفاده کرده‌ایم و گفت‌وگوهای بین شمر و حضرت عباس(ع) نیز به سبک عراقی است.

همچنین منصور قربانی، رئیس دفتر تخصصی هنرهای ملی و آئینی شهرداری اصفهان با اشاره به موسیقی تعزیه، بیان کرد: یکی از ارکان اصلی هنر شبیه‌خوانی، قطعاً موسیقی و البته رکن اصلی آن است. البته هنرهای مختلفی به‌صورت ترکیبی در شبیه‌خوانی وجود دارد؛ حتی هنرهای تجسمی و صنایع‌دستی. یعنی هنرمندان در تعزیه به فکر ارائه هنر خود نیز بودند. البته موسیقی رکن اصلی تعزیه است و اگر از تعزیه حذف شود چیز خاصی از تعزیه باقی نمی‌مانَد.

در ادامه این برنامه، استاد حسین صالحی از پیشگامان موزیک تعزیه و از بهترین نوازندگان ساز ترومپت روی صحنه آمد و با استفاده از ترومپتِ خود به نواختن بخش‌هایی از آواز ماهور با اعلام ردیف‌های آن پرداخت.

پیش از این اجرا، منصور قربانی توضیح داد: نواختن ساز در تعزیه به منطقه‌ای بستگی داشته که تعزیه در آن اجرا می‌شد. در اصفهان بیشتر از سازهایی مانند فلوت، نی و طبل‌های پوستی استفاده می‌شد و کم‌کم ترومپت نیز به تعزیه وارد شد.

او اضافه کرد: آواز ماهور، آوازی با فضای کاملاً حماسی است. در واقع ماهور، حماسه‌ای است که پشت آن پیروزی است و اگر پشت آن حماسه، تلخی باشد از آواز چهارگاه استفاده می‌شود.

اما در ادامه دومین شب تئاتر شاهین‌شهر، استاد عبدالعلی داوری، پژوهشگر و پیشکسوت تعزیه با همراهی استاد حسین صالحی، از پیشگامان موزیک تعزیه، به اجرای بخشی از بحر طویل در تعزیه پرداختند.

سپس عبدالعلی داوری، پژوهشگر و پیشکسوت تعزیه با بیان اینکه تعزیه به لحاظ محتوا و کارهای هنری، بسیار غنی است، گفت: در تعزیه مسائل اعتقادی وجود دارد، فرهنگ اجتماعی در تعزیه به‌وفور وجود دارد، فرهنگ برخورد یک امام با مردم جامعه، در تعزیه دیده می‌شود، فرهنگ مقاومت در تعزیه هست و لازم به ذکر است که استان اصفهان ۴۲ شهید تعزیه‌خوان دارد و باید گفت که فرهنگ مقاومت و شهادت نیز به‌وفور در تعزیه وجود دارد.

همچنین منصور قربانی تأکید کرد: این‌که می‌گویند کارگردان در تعزیه، معین‌البکا است، درست نیست. بلکه کارگردان اصلی تعزیه، نوازنده ساز ترومپت است. ضمن اینکه هر کاری را نباید به اسم خلاقیت به تعزیه وارد کرد. هاشم فیاض می‌گفت «بهترین خلاقیت در تعزیه این است که هیچ کاری در آن نکنید و خودش را بخوانید.»

در ادامه نیز مهدی تقی‌پور، بازیگر، روی صحنه آمد و به اجرای بخشی از یکی از نمایش‌های دینیِ خود پرداخت.

اما در دومین شب تئاتر شاهین‌شهر، سید محمدرضا کاظمی‌طبا، فرماندار شهرستان شاهین‌شهر و میمه نیز که از ابتدا در این برنامه حضور داشت، اظهار کرد: من شخصاً اهل زواره هستم که شاید یکی از مناطقی است که حسینیه مخصوص تعزیه دارد. از ۱۰ سالگی آرزو داشتم که تعزیه‌خوان بشوم و نشد. از سیاهی لشگر شروع کردم و آرزویم محمد و ابراهیم‌شدن در دو طفلان مسلم بود؛ اما نشد، هرچند که نسخه‌ها را هم حفظ می‌کردم تا بتوانم وارد شوم.

کاظمی طبا اشاره کرد: تنها جایی که به من اجازه خواندن دادند یک پیش‌خوانی تعزیه بود و سپس افزود: امشب در این برنامه، آن روزها در ذهنم مرور شد؛ از آرزوی زره‌پوشی کردن، از کلاه خودی که می‌چرخید، از مسلمی که چطور به دار زده می‌شود، از مسلمی که چطور در چاه می‌افتد و غیره. همه این اتفاقاتی که امشب دیدم را در ایام کودکی، نوجوانی و جوانی مرور کردم و به حدود ۳۵ سال پیش بازگشتم که استاد جواهری تعزیه می‌خواند.

او خطاب به هنرمندان تعزیه، ادامه داد: قدر خودتان را بدانید. حتماً اهل‌بیت(ع) امضا کرده‌اند که هنر و هنرمندی شما از جنس تعزیه‌خوانی باشد و می‌شد هنرمندی شما این مهر و امضا را نداشته باشد اما داشته و دارد و امیدوارم و آرزو دارم که حداقل اگر در این دنیا نتوانستم جزو شما باشم در آن دنیا با شما محشور شوم.

فرماندار شهرستان شاهین‌شهر و میمه تأکید کرد: بدانید که تک‌تک رفتارهای شما هنرمندان تعزیه از قبل اینکه به تعزیه وارد شوید زیر ذره‌بین مخاطب است. قدردان خودتان و گذشتگانتان و پدر و مادری باشید که شما را در این مسیر قرار داده‌اند. امیدوارم که بتوانیم در خطه برخوار و میمه قدیم و شاهین‌شهر امروزی این را برای آیندگان به یادگار بگذاریم، و ان‌شاءالله بتوانیم حسینیه‌ای با سبکی مناسب برای تعزیه‌خوانی را در این دوران کوتاه مدیریتی ایجاد کنیم تا به یادگار بماند.

اما ویژه‌ترین بخش دومین شب تئاتر شاهین‌شهر که با موضوع آیین‌ها و سوگواره‌های نمایشی برگزار شد، به تجلیل از استاد اسدالله بابایی، پیشکسوت عرصه هنرهای نمایشی و سینما اختصاص داشت.

در ابتدای این بخش، کلیپی روی پرده سالن نمایش داده شد که در آن، استاد اسدالله بابایی از روزهای آغازین آشنایی خود با تئاتر سخن گفت. از زمانی که ۱۰ سال داشت و با شنیدن صدای ویولون پدر خانواده‌ای در همسایگی‌شان ابتدا به موسیقی جذب شد و با فعالیت تئاتری فرزند این خانواده نیز نخستین فعالیت‌های خود در زمینه نمایش را آغاز کرد؛ و اینچنین مسیر استاد اسدالله بابایی در ساختن و پرداختن در زمینه هنر نمایش ادامه یافت؛ تا آنجا که همچنان می‌سازد و می‌پردازد.

اما برای تجلیل شایسته از استاد اسدالله بابایی، هنرمند پیشکسوت عرصه نمایش، سیدمحمدرضا کاظمی طبا فرماندار و نوید توکلی رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان شاهین‌شهر و میمه، فرامرز رادمنش رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان خمینی شهر، سید رسول هاشمیان رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شاهین‌شهر، رئیس دفتر تخصصی هنرهای ملی و آئینی شهرداری اصفهان، رئیس دفتر تخصصی هنرهای نمایشی شهرداری اصفهان و هنرمندان پیشکسوت و نام‌آور عرصه هنر شبیه‌خوانی، روی صحنه حاضر شدند و استاد اسدالله بابایی با ورود به صحنه، ابتدا به ارائه بخشی از هنر خود در بازیگری نمایش پرداخت و بعد از آن نیز مراسم تجلیل از وی از سوی بانیان برگزاری دومین شب تئاتر شاهین‌شهر به انجام رسید.

این تجلیل اما با خوانش تقدیرنامه و به‌واقع تجلیل‌نامه‌ای دیگر از سوی انجمن هنرمندان دفاع مقدس نیز ادامه یافت که در آن خطاب به استاد اسدالله بابایی آمده بود:

«در پیشگاه تو تمام‌قد واگویه می‌کنیم؛ با صحنه، در صحنه و بر صحنه‌ای. این است معنای ژرف سه‌گانه زرینِ گَرد و گُرد. تا تو را دیده‌ایم گِرد صحنه‌ای و همۀ عمر را با نمایش زیسته‌ای. تا یادمان هست گَرد صحنه‌ای و در هنر زیسته‌ای و دریافته‌ایم که تو گُرد صحنه‌ای و بر تئاتر شهر لاجوردی چونان بیرقی رقصان. چه توان گفت جز سپاس و چه می‌توان کرد جز ستایش که تو شریفی، درخشانی و هنرمند.»

اما در پایان دومین شب تئاتر شاهین‌شهر با موضوع «آیین‌ها و سوگواره‌های نمایشی» از اساتید پیشکسوت این عرصه، استاد اسماعیل عارفیان، استاد حسن علی‌ عباسی، استاد اسماعیل معینی، استاد حسین صالحی، استاد هاشم حاجی هاشمی و استاد عبدالعلی داوری نیز تقدیر شد.

انتهای پیام

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


false